JEVREJSKO GROBLJE, PALILULA

O groblju:

U Beogradu postoje dva jevrejska groblja: Aškenasko, u Ulici Ruzveltova br. 50 i Sefardsko u Ulici Mije Kovačevića br. 1. Aškenasko groblje nastalo je 1876. godine i deo je beogradskog Novog groblja, od kojeg je odvojeno zidom.

 Preko puta Aškenaskog groblja nalazi se Sefardsko koje je nastalo preseljenjem starog jevrejskog groblja, 1925. godine, iz Dalmatinske ulice i obuhvata površinu od 12.748 metara kvadratnih. Na njemu se nalazi 4.000 nadgrobnih spomenika. 

 Danas je aktivno Sefardsko jevrejsko groblje, dok se sahrane na Aškenaskom obavljaju povremeno na grobnim mestima onih koji imaju žive potomke. 

  Na Sefardskom jevrejskom groblju, posebnu pažnju privlači grupa važnijih obeležja i komemorativnih spomenika kao što su: Spomenik izginulim ratnicima (132 pala jevrejska heroja) u prošlim ratovima za spas, slobudu i ujedninjenje Otadžbine (1912-1919). Spomenik, otkriven 2. oktobra 1927. god., podignut je prema projektu arh. Samuila Sumbula, a izradio ga je kamenorezac Josif Dajč. 

- Na kraju glavne aleje Sefardskog groblja nalazi se spomenik posvećen jevrejskim žrtvama fašizma, delo arh. Bogdana Bogdanovića. Otkriven je 1952. godine, a autor je nagradjen Oktobarskom nagradom BeogradaU grupu komemorativnih spomenika spada, takođe,Spomenik podignut austrijskim Jevrejima koji su 1941. Godine ubijeni u Zasavici kod Šapca. Spomenik je podigla Jevrejska opština u Beču prema projektu arh. Andrije Mešulama nakon prenosa ostataka 800 žrtava obavljenog 1959. godine.

  - Godine 1976. Jevrejska opština Beograd podigla je spomenik nad zajedničkom grobnicom u kojoj su sahranjeni posmrtni ostaci dece umrle od španske groznice i drugih bolesti između dva svetska rata, a čiji su zasebni spomenici bili uništeni. Spomenik je izradjen prema projektu slikara Jove Ćurčića. 

 Posmrtni ostaci trinaestorice rabina i učitelja preneti 1928. godine sa groblja u Dalmatinskoj .Položeni su u zajedničku grobnicu nad kojom je podignut spomenik u obliku sarkofaga. 

  Iste 1928. godine podignut je i spomenik nad „genizom-skrovištem starih neupotrebljivih svetih,Knjiga i utvara“. Spomenik je ukrašen otvorenim svitkom Tore i knjigama od kamena. Na Aškenaskom groblju treba svakako izdvojiti vajarsko delo Tome Rosandića – "muška i ženska glava“ nad grobnicom Ruže i Jakova Klopfera.   

U Jevrejskoj opštini Beograd u okviru redovnih aktivnosti brigu o jevrejskim grobljima vodi Komisija „Hevra kadiša“.  

Obaveza Komisije je da se stara o održavanju i uredjenju jevrejskih grobalja i brine o sahranama.O grobnim mestima brinu članovi porodice, a o grobovima gde nema više živih, brine, u okviru svojih mogućnosti, „Hevra kadiša“. 

Fotografija: http://www.makabijada.com/dopis/gradovi/grobgd/grobljebgd.htm

http://www.makabijada.com/dopis/gradovi/grobgd/grobljebgd.htm

Tekst: http://www.makabijada.com/dopis/GROBLJE.htm